Av Josef Witt-Doerring – publisert på Mad in America 27. februar 2025.
Oversatt til norsk av Deepl.com / Mad in Norway
Å ta psykiatriske medikament over lang tid, er som å spele russisk rulett. Det er ein tøff realitet, som dei færraste pasientar blir informert om. Sanninga er at desse medikamenta kan gi stor forverring av livskvaliteten din over tid.
Då eg var lege i spesialisering (LIS) i spesialiteten psykiatri, fekk eg vite at desse medikamenta var trygge og effektive. Eg gikk ut frå at det også gjaldt på lang sikt – eg hadde trass alt sett professorane og kollegaene mine føreskrive dei til pasientar i fleire tiår.
Medikamenta blei presentert som nyttige verktøy, men med beskjedne verknader. Nokre gongar virka dei. Andre gongar ville pasienten sin «underliggande psykiske liding» overmanne “medisinane”. I slike tilfeller blei vi lært til å auke dosa, legge til fleire medisinar, og dersom det ikkje virka, gå vidare til ketamin, transkraniell magnetisk stimulering (TMS) eller til og med elektrokonvulsiv terapi (ECT). Tilstandene vi behandla verka mystiske – dei endra seg stadig, forverra seg og etterlot pasientane stadig meir funksjonshemma.
Det var paradigmet eg blei utdanna i.
Men etter kvart forsto eg, at mange av desse såkalte «behandlingsresistente» tilstandane, ikkje var underliggande sjukdomar – dei var forårsaka av medikamenta.
Denne tanken er kanskje ikkje ny for «Mad in»-fellesskapet. Trass alt fremla Robert Whitaker i boka Anatomy of an Epidemic, argumentet om at psykiatriske medikament ofte forverrar tilstanden til pasientane over tid. Men eg ønskjer å gi eit anna perspektiv – frå ein som utelukkande behandlar pasientar som lir av alvorlege skadeverknader av medikamenta, og som hjelper dei med å trappe ned bruken av desse medikamenta på ein trygg måte.
La meg fortelje korleis eg gikk frå å tru at desse medikamenta var trygge, til å innsjå at langvarig bruk er å gamble med hjerna di.
Dei øydelegjande konsekvensane av langvarig abstinens
I 2017 skreiv eg ein artikkel som satte søkjelys på dei mange hundretusen mennesker, som rapporterte om alvorlege abstinens skadeverknader, på fora som BenzoBuddies og Surviving Antidepressants. Dette var mennesker som, etter å ha slutta med medisinane sine – enten gjennom ei planlagt nedtrapping eller ved å plutseleg bestemme seg for at dei ikkje lenger vil å ta dei – fekk øydeleggjande konsekvensar.
Det dei fleste ikkje forstår, når dei får symptom på absinens ved seponering av psykiatriske legemidlar, er at dei har pådradd seg hjerneskade – også kjent som langvarige abstinens symptom. Det som kjenneteiknar hjerneskade, er at skaden ikkje går over, sjølv om ein begynner å ta det psykiatriske legemiddelet igjen.
Det er dette som gjer langvarig abstinens så øydelegjande. Mange pasientar tenker at dersom dei utviklar alvorlege symptom, etter å ha slutta med eit legemiddel, berre kan begynne å ta det igjen, og lidingane vil forsvinne. Men slik er det ikkje. Skaden er allerede skjedd, og det å starte opp igjen behandlinga, reverserar ikkje alltid skaden.
Nevrotoksisitet frå psykiatriske legemidlar – sjølv utan abstinens
Etter at eg blei kjend i dette miljøet som ein lege som kjende igjen denne tilstanden, begynte pasientar å bestille timar på klinikken min for å få hjelp.
I starten gikk eg ut frå at det berre var personar som blei teke raskt av medisinane, som fekk desse toksiske reaksjonane. Men, snart la eg merke til noko alarmerande:
Mange pasientar utvikla den same kombinasjonen av symptom som ein ser ved langvarig abstinens – bortsett frå at dei ikke eingong hadde starta å trappe ned enno.
Dette var særleg vanleg blant brukarar av benzodiazepinar. Eg har no behandla fleire kvinner som fikk føreskrive benzodiazepiner mot mangel på søvn i overgangsalderen – berre for å utvikle fullt utvikla nevrotoksisitet etter 6–12 månaders bruk. Desse pasientane prøvde aldri å trappe ned; medisinene åleine forårsaka alvorleg, varig nevrologisk skade.
Sidan den gongen har eg undersøkt langvarig nevrotoksisitet som er forårsaka av psykiatriske legemidlar (psykofarmaka), som er teke som føreskrive. Og det eg har funne, er djupt urovekkande.
Toksisitet som psykiatrien nekter å anerkjenne
Den etablerte psykiatrien erkjenner at nevroleptika («antipsykotika») kan forårsake nevrotoksisitet – tardiv dyskinesi er ein veldokumentert tilstand. Men fagfeltet nektar å utvide denne erkjenninga til å omfatte andre psykiatriske legemiddel.
Likevel kan – etter mi erfaring, langvarig bruk av «antidepressiva» (depresjonspillar) forårsake si eiga form for nevrotoksisitet, noko som fører til:
- Apati
- Dissosiasjon
- Kronisk lav energi
- Agitasjon
Denne tilstanden er anerkjend i den medisinske litteraturen som tardiv dysfori. Men trass i at dette er dokumentert i forskinga, blei eg aldri undervist om dette i psykiatri utdanninga mi. Eg har heller aldri høyrd det bli nemnt på ein konferanse.
Kva skjer med desse pasientane?
I staden for å kjenne igjen tilstanden deira som ein tilstand av «antidepressiva» indusert nevroforgifting, blir dei diagnostisert med behandlingsressistent depresjon.
Dette fører til :
- Høgare doser av legemiddel (psykofarmaka)
- Fleire legemiddelkombinasjonar
- Eskalering til ketamin, TMS eller ECT
- I nokre tilfeller, satt på heftige «antipsykotika» som Leponex
Alt på grunn av at «mainstream» psykiatrien nektar å godta at desse pasientane ikkje er «behandlingsresistente». Dei lid av hjerneskade, som er forårsaka av nettopp psykofarmaka.
Dessverre, så er dette årsaka til at mange pasientar kjem til klinikken min. Dei lid noko heilt enormt og går på ufattelege blandingar (cocktails) av psykiatriske medikament, som berre gjer dei verre.
En ny vinkling på problemet: Frå «behandlingsresistent» til medikamentindusert toksisitet
Dersom vi identifiserar desse tilfella – som korrekt er, som medikament-toksisitet, endrar behandlingsstrategien seg fullstendig. I staden for å gi dei endå fleire psykiatriske medikament, treng desse pasientane:
- Ei sakte, varsom nedtrapping av medikamentet som forårsaka problemet
- Støtte nervesystemet slik at det kan bli helbreda
- Å forstå, at det å legge til fleire psykiatriske legemiddel/medikament, ofte gjer pasienten verre
Ei skada hjerne reagerar ikkje på ein pårekneleg måte, på å få endå fleire medikament. Difor vil det å legge til fleire medikament i desse tilfella, vanlegvis føre til at symptoma blir verre, snarare enn at dei blir lindra.
Kor utbredt er psykiatrisk medikamentutløst hjerneskade?
Det medisinske miljøet har ingen problem med å erkjenne at rekreasjonsnarkotika kan forårsake varige hjerneskader, men dei er tause når det gjelder psykiatriske legemidlar.
Vi veit allereie at:
- LSD kan føre til hallusinogen-persisterande persepsjonsforstyrrelse (HPPD), ei form for varig hjerneskade
- Cannabis med høg styrke kan forårsake nevrotoksisitet og kognitiv svekking, særleg hos unge mennesker – og det kan minne om schizofreni
- Bruk av metamfetamin fører til tydelege endringar i hjerna, som ofte liknar på symptoma på schizofreni
- Kronisk alkoholbruk kan føre til Wernicke-Korsakoff-syndrom, ei alvorleg nevrologisk liding
Likevel, når det gjeld legemiddel, går vi ut frå at dei på ein eller annan måte er «reinare», berre fordi ein må ha resept for å kunne få dei. Men for hjerna di, er eit legemiddel eit legemiddel. Og psykiatriske legemiddel (psykofarmaka) – særleg ved langvarig bruk – kan ha svært skadelege effektar på nervecellene.
Kvifor denne samtalen blir unngått
Dette temaet blir nesten aldri diskutert i psykiatrien, fordi:
- Det er ein direkte trussel mot legemiddelindustrien. Dersom det blei allment kjent, at dei psykiatriske legemidlane kan forårsake irreversible nevrologiske skader, ville talet på reseptar stupe.
- Det er ubehagelig for legar å innrømme dette. Tenk deg å skulle seie til ein pasient: «Dersom du brukar denne medisinen over lang tid, er det ein liten, men reell risiko for at medisinen kan forverre tilstanden din og forårsake varige nevrologiske skader som kanskje aldri vil forsvinne.»
- Det forstyrrar modellen for medisinering på 15 minutt. Dersom legane innrømmar desse risikoane, ville det bli langt meir komplisert å skrive ut reseptar under korte konsultasjonar.
Kvifor pasienten fortenar – og har rett på, å få vite sanninga
No er 17% av dei som bur i USA på psykiatriske medikament — og millionar kan være utsatt for medikamentindusert nevrotoksisitet. Mange av desse personane vil, etter å ha prøvd det eine legemidlet etter det andre utan å oppnå effekt, bli stempla som «behandlingsresistente» og få endå fleire legemidlar, som sannsynligvis vil forverre tilstanden deira.
Det er umuleg å føreseie kor lenge eit psykiatrisk legemiddel vil virke, før det begynner å virke mot si hensikt. Difor er langvarig bruk av desse legemidlane, som å spele russisk rulett med hjerna di.
Vi må begynne å informere pasientane om desse risikoane – før dei blir endå eit unødvendig offer, i den stadig større krisa knytta til skader forårsaka av psykiatriske legemiddel / medikament (psykofarmaka).
***
Mad in America publiserer blogginnlegg frå eit mangfald gruppe skribentar. Desse innlegga er meint å fungere som eit offentlig forum for ein diskusjon – i vid forstand – om psykiatri og psykiatriske behandlingsformer. Meiningane som kjem til uttrykk, er skribentane sine eigne.
For meir informasjon, sjå
- The Ethics of Long-Term Psychiatric Drug Use and Why We Need a Better Way – Mad In America – Kommentarar
- Dr. Josef – YouTube
- Josef Witt-Doerring på Instagram
